ابزار تنفسی
دستگاه تنفسی یا دستگاه تنفس مصنوعی به تجهیزاتی گفته میشود که با توجه به وضعیت عمومی بیمار به عمل تنفس و دم و بازدم وی کمک میکند. در واقع دستگاه کمک تنفسی برای افرادی که توانایی تنفس طبیعی را مانند سایر افراد ندارند مناسب است و عمل تنفس را به شکل کامل و صحیح انجام میدهد. نحوه طراحی و ساخت این دستگاهها به گونهای است که اکسیژن و هوا را برای عمل تنفس به درون ریهها ارسال کرده و در صورتی که بیمار نیاز داشته باشد مقدار اکسیژن آن را افزایش میدهند. پس از آن، دی اکسید کربن را از ششها خارج میکنند.
معرفی دستگاههای کمک تنفسی و انواع آن
این تجهیزات معمولاً در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستانها، اورژانس و در بخش بیهوشی اتاقهای عمل کاربرد دارند. همچنین استفاده از این دستگاهها به دستور پزشک، برای بیمارانی که در منزل و به مدت طولانی نگهداری و مراقبت میشوند، ضروری است. وظیفه اصلی این دستگاهها کنترل حجم، فشار، زمان تنفس و عمل دم و بازدم بیمار خواهد بود.
انواع
دستگاههایی که برای اکسیژن رسانی به بیمار کاربرد دارند، از مهم ترین لوازم پزشکی محسوب میشوند؛ چراکه منجر به نجات جان بیمار در شرایط بحرانی خواهند شد. انواع مختلفی از این دستگاهها ساخته شدهاند که برای استفاده در بیمارستانها، مراکز درمانی و پزشکی و حتی در منزل برای بیماران که دچار انسداد تنفسی هستند کاربرد فراوان دارند. اغلب این تجهیزات برای اکسیژن رسانی به بیمار مورد استفاده قرار میگیرند.
اسپیرومتر
اسپیرومتر یکی از انواع دستگاههای کمک تنفسی به شمار میرود. از این دستگاه برای اندازهگیری حجم هوای دم و بازدم در فرد استفاده میشود. درواقع اسپیرومتر برای اندازه گیری اکسیژن هوای محیط و انتقال آن به بدن برای انجام سوخت و ساز و همچنین دفع دی اکسید کربن حاصل از همین سوخت و ساز به خارج بدن به کار میرود. این تجهیز با ریههای فرد در ارتباط است و درواقع عضو اصلی این دستگاه به حساب میآید. دستگاه اسپیرومتر کاربردهای دیگری نیز دارد که عبارتند از: گرم و تازه کردن گازهای تنفسی، محافظت غشاءهای سطحی از برخی عوامل مخرب موجود در محیط مانند ذرات سمی معلق در هوا، میکرو ارگانیسمها، خشکی و دمای بسیار زیاد و غیره.
سیلندر اکسیژن
سیلندر اکسیژن یکی دیگر از انواع تجهیزات کمک تنفسی است که از آن در مواقع اضطراری برای کمک به فرد بیمار استفاده میشود. البته استفاده از این کپسولها به دلیل برخی خطرات ناشی از گاز اکسیژن، چندان مناسب نیست. امروزه با توجه به پیشرفتی که در فنآوری ساخت دستگاههای مختلف کمک تنفسی به وجود آمده است نیازی به استفاده و حمل این دستگاهها وجود ندارد. معمولاً سیلندر برای فضای خارج از منزل کاربرد دارد و توسط کوله پشتی بیمار قابل حمل است.
اکسیژن ساز
دستگاه اکسیژن ساز یکی از انواع تجهیزان پزشکی و کمک تنفسی محسوب میشود که برای بیماران تنفسی بسیار ضروری است. دستگاه اکسیژن ساز مجهز به جدیدترین تکنولوژی روز دنیا بوده و این قابلیت را دارد که زندگی راحتی را برای بیماران حاد تنفسی ایجاد نماید. از مشخصات این دستگاه میتوان به وزن کم، تولید نویز کم و مصرف برق کم اشاره کرد و همچنین قابل استفاده در محیط کوچک آپارتمان نیز میباشد.
نبولایزر
دستگاه نولایزر دارو را که به صورت مایع است به شکل بخار به گردش در آورده و به این صورت به درمان بیماری کمک میکند. بیمار با استفاده از یک ماسک تنفسی که بر روی دهان قرار میدهد، دارو را به صورت استنشاق به بافتهای ریه میرساند. از این دستگاه می توان علاوه بر درمانهای کوتاه مدت، در درمانهای طولانی و برای جلوگیری از حملات حاد تنفسی استفاده نمود.
دستگاه تقویت عضلات تنفسی
دستگاه تقویت عضلات تنفسی تجهیزاتی است که عضلات درگیر در فرایند تنفس کمک میکند تا مانند سایر عضلات بدن به تقویت و توانبخشی خود بپردازند. به وسیله این تجهیزات، مقاومت عضلات افزایش مییابد و موجب ارتقاء قدرت آن میشود تا فرد قدرت بیشتری برای تنفس داشته باشد.
دستگاه بخور
دستگاه بخور یا بخارساز، دستگاههایی هستند که برای جلوگیری از خشکی هوا استفاده میشوند و میتوانند باعث رطوبت رسانی به محیط و بدن و هوا شده و تنفس را برای بیماران راحتتر کنند.
دستگاه تصفیه هوا
دستگاه تصفیه هوا دستگاهی است که هوای محیط را از ذرات گرد وغبار و دود یا گازهای مضر پاک کرده و هوا را تصفیه میکند تا فردی که دچار بیماری ریوی است، هوای پاکتر و سالمتری وارد ریه خود نماید. در نتیجه او با دریافت اکسیژن بیشتر، میتواند روند بهبودی خود را تسریع کند.
سخن پایانی
ریهها یکی از مهمترین بخشهای دستگاه تنفسی هستند که نقش مهمی در تبادل گازهای تنفسی برای تأمین اکسیژن بافتهای مختلف بدن و دفع دیاکسید کربن دارند. هرگونه آسیب و ضایعه در بافت ریه یا عروق خونی باعث کاهش سطح عملکرد فرد در فعالیتهای روزمره میشود. لذا در صورت بروز مشکل در این اندام حیاتی، استفاده از انواع دستگاه کمک تنفسی ضروری خواهد بود.